ಶರೀರ ರಷ್ಯನ್ ಹೃದಯ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ

`ಹಣ ನಗದೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಹೇರಿದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ ಒಂದೊಳ್ಳೆ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‍ನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಊಟ 29-jan-2017ತರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಆಗದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ರಷ್ಯನ್ ರಾಯಭಾರಿ ಟೀಕಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಯೊಂದು ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಸುದ್ದಿಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದು ನಿಮಗೆ ನೆನಪಿರಬಹುದು. ಅವರು ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಕಳೆದ ಗುರುವಾರ (ಜ.26) ವಿಧಿವಶರಾದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕಡಕಿನ್.
ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ನ.8ರ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2ರಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆ ಪತ್ರದ ಸಾರಾಂಶವೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಸುದ್ದಿಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದದ್ದು. ಹಾಗೆಂದು ಅವರು ಭಾರತ-ವಿರೋಧಿಯೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ವಿದೇಶಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಭಿನ್ನಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವವರು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್. ಮೊನ್ನೆ ನಡೆದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂಬ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅದೇ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದಿಢೀರ್ ಹೃದಯಾಘಾತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 67 ವರ್ಷದ ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು.
ನವದೆಹಲಿಗೆ 1971ರಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಅವರಿಗಿನ್ನೂ 22 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು. ಪ್ರೊಬೆಷನರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನವದೆಹಲಿಯ ರಷ್ಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಅವರು 1972ರಿಂದ 1978ರ ತನಕ ಯುಎಸ್‍ಎಸ್‍ಆರ್‍ನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ತೃತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಹಾಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ 2009ರ ಅ.27ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ರಷ್ಯನ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವಾವಧಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಆಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ವಿಶೇಷ. ಭಾರತ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ 2016ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸರ್ಗೆ ಇವಾನೋವ್ ಅವರು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‍ಗೆ `ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಫ್ರೆಂಡ್‍ಷಿಪ್’ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ಕಳೆದವಾರ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ನಿಧನರಾದಾಗ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಕ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿ, `ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅವರ ನಿಧನದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಹಾಗೂ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದರು’ ಎಂದಿದ್ದರು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುವಂಥವು.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಯಾಕೆ ಭಿನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ, ಅವರು ರಷ್ಯದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ `ಭಾರತೀಯತೆ’ಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡವರು. 2013ನೇ ಇಸವಿ ಅದು. ದೆಹಲಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಈ ದೇಶದ ನೆಲವು ತನ್ನ `ಕರ್ಮಭೂಮಿ’, `ಜ್ಞಾನಭೂಮಿ’ ಮತ್ತು `ಪ್ರೇಮ-ಮೈತ್ರಿ ಭೂಮಿ’ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, `ತಪೋಭೂಮಿ’ಯೂ ಹೌದು ಎಂದಿದ್ದರು. ವಿದೇಶಿಯರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅವರ ಭಾಷೆಯ ಶೈಲಿ ಬರುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ತಾಪ ಹಾಗೂ ತಪದ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಷ್ಟೇ ಇದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜಾಣ್ಮೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಕಲಿತು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಅದನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೊಂದೇ ಅಂಶ ಸಾಕು ಅವರ ರಷ್ಯನ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ!
ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ `ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ’ ಎಂದಲ್ಲ. ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಕಲಿತು ಅದರಲ್ಲೇ ವ್ಯವಹರಿಸತೊಡಗಿದ ಅವಧಿ, ಆ ವೇಗ ಎಲ್ಲವೂ ಅಚ್ಚರಿಯೇ ಸರಿ. ಐವತ್ತರ ದಶಕದ ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಹಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಗುನುಗುನಿಸುವ `ಸರ್ ಪೇ ಲಾಲ್ ಟೋಪಿ ರಸ್ಸೀ, ಫಿರ್ ಭೀ ದಿಲ್ ಹೇ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ’ ಎಂದು ಹಾಡು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹೃದಯ ಬೀಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ದೆಹಲಿಯ ಆಪ್ತವಲಯದಲ್ಲವರು ತಾನು, `ಹಾಫ್ ಇಂಡಿಯನ್’ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಕೂಡ. ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ರಾಜ್ ಕಪೂರ್, ಶಶಿಕಪೂರ್ ಸೇರಿ ಹಲವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ರಷ್ಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅಪ್ಪಟ ಭಾರತೀಯ ಉಡುಗೆ ಶೆರ್ವಾನಿ ಹಾಗೂ ಸಫಾ ಹಾಕಿ ಹಾಜರಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತಹ ಭಾರತಪ್ರೇಮ ಅವರದ್ದು.
ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಚರಣ್‍ಸಿಂಗ್‍ರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ, ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ, ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರತನಕ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಜತೆಗೆ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎನ್ನುತ್ತವೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದ ಮೂಲಗಳು.
ಇನ್ನು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವರು ಯುಎಸ್‍ಎಸ್‍ಆರ್‍ನ ವೈಭವವನ್ನೂ ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಚದುರಿಹೋದ ಯುಎಸ್‍ಎಸ್‍ಆರ್, ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ ಪುಟ್ಟ ರಷ್ಯಾ, ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಹಂತದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು ಅವರು. 2005ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭಾರತ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದವರು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್. ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಅಣು ಒಪ್ಪಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕುಟಿಲತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು ಕೂಡ. ಕೂಡಂಕೂಳಂ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರದ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಖೇದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮದವರ ಜತೆಗೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಅವರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನೆ ಕಾಶ್ಮೀರಭಾಗದ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದೊಳಕ್ಕೆ ಉಗ್ರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿ, ಭಾರತದ ಪರ ನಿಲುವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಲುವಿಗೆ ಪದೇಪದೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ರೋರಿಚ್ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‍ಗೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.
ನ ಕಿಶಿನೆವ್ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 1949ರ ಜುಲೈ 22ರಂದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅವರ ಜನನ. ಮಾಸ್ಕೋ ಸ್ಟೇಟ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ ಅವರು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು, ಫ್ರೆಂಚ್, ರೊಮಾನಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಲೇಖನಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ ಕೂಡ.

ಟಾಟಾ ಸ್ಕೈನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ ಚಂದ್ರ

ಹೌದು.. ಅಂದು 2016ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24. ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ 100 ಶತಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಟಾಟಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಸೈರಸ್ ಪಲ್ಲೋನ್ಜಿ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಪದಚ್ಯುತರಾಗಿದ್ದು, ರತನ್ ಟಾಟಾ ಅವರನ್ನೇ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ವಿಷಯ ಭಾರಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ತರುವಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವಂಥದ್ದೇ. ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಕಳೆದ ಗುರುವಾರ(ಜ.12) ಮತ್ತೊಂದು ಅಚ್ಚರಿ ಕಾದಿತ್ತು. ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವೀಸಸ್(ಟಿಸಿಎಸ್)ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್(54 ವರ್ಷ) ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಸಂಚಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ನೇಮಕದೊಂದಿಗೆ ಟಾಟಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿಂದಲೇ `ಚಂದ್ರ’ ಉದಯಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ.
ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಆಪ್ತರಿಂದ `ಚಂದ್ರ’, `ಚಂದ್ರು’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವರು. ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‍ನ ಈ ಸಲದ ಆಯ್ಕೆ ಹೇಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದವರು ಟಾಟಾ ಕುಟುಂಬದವರೂ ಅಲ್ಲ, ಟಾಟಾ ಷೇರುದಾರರೂ ಅಲ್ಲ, ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೂ ಅಲ್ಲ, ಪೂರ್ತಿ ಹೊರಗಿನವರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, `ಒಳಗಿನವರು’ ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರ ಜತೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾಗಿ ಜಾಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್‍ನ ಸಿಇಒ ರಾಲ್ಫ್ ಸ್ಪೆಥ್, ಯೂನಿಲಿವರ್‍ನ ಹರ್ಷ್ ಮನ್ವಾನಿ, ಸ್ಮಿತ್ ಗ್ರೂಪ್‍ನ ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ಕ್‍ಲಿ, ಪೆಪ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಿಇಒ ಇಂದ್ರಾ ನೂಯಿ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದರು. ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಪದಚ್ಯುತಗೊಂಡ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೆಥ್ ಅವರು ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಟಿಸಿಎಸ್‍ನಲ್ಲೇ ಮೂರು ದಶಕ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‍ಗೆ, ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್‍ನ ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇದೆ. ನಿಕಟಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರಲ್ಲಿ ಆ ಕೊರತೆ ಇದ್ದುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಗ್ರೂಪ್‍ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಯ್ಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಒಂದು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚು ಬಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಆಯಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್‍ನ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ ವಲಯ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ ಪರಿ, ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರ ಸಾಮಥ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಗನ್ನಡಿ ಎಂಬಂತೆ ಇತ್ತು. ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಯುತ್ತಲೇ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರಿದ್ದ ಅವರು ಇಂದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ದಿನ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಡಿದವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯ ವಿವರ ಬಿಚ್ಚಿಡತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಯಂಬತ್ತೂರಿನ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ ಎಂ.ಗುರುಸ್ವಾಮಿ,`ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್, ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದ ಮೇಲಷ್ಟೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಲಿತದ್ದು. 1983ರಲ್ಲಿ ಎನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರು ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾದ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಕುಟುಂಬ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಾಮಕ್ಕಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೋಹನೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಪರಿಣತಿ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತಂತೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರ ತಂದೆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾದ ಎಸ್.ನಟರಾಜನ್ ಅವರು ನಮ್ಮ ಜತೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಎಂಸಿಎ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದೆವು. ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆಯೂ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್‍ಗೆ ಇತ್ತು. ಅದರಂತೆ, ಅವರು ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್‍ರನ್ನು ತಿರುಚ್ಚಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿ(ಸದ್ಯ ಇದು ಎನ್‍ಐಟಿ-ಟಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ)ಗೆ ಎಂಸಿಎ ಕಲಿಯಲು ಸೇರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ನಟರಾಜನ್ ಅವರಿಗೆ ಈಗ 84 ವರ್ಷ. ಮೊನ್ನೆ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿಚಾರ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಅವರು ಕರೆ ಮಾಡಿ, ಅಂದಿನ ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು’ ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಎಂಸಿಎ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರದಲ್ಲಿ 1987ರಲ್ಲಿ ಟಿಸಿಎಸ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಇಂಟರ್ನಿಯಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಅವರು, ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದವರು. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳ ಹಂತದ ವಿವಿಧ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಅವರು, 2007ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಚೀಫ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು. ಅದಾಗಿ, ಎರಡು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಅದೇ ಕಂಪನಿಯ ಸಿಇಒ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ಅಂದು ಅವರು ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ಯುವ ಸಿಇಒಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಸಿಎಸ್‍ನ ಆದಾಯ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು 17ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದೆ.
ಕೆಲಸದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರು `ಟಫ್ ಟಾಸ್ಕ್‍ಮಾಸ್ಟರ್’. ಅವರ ಕೆಲಸದ ಶೈಲಿಯೇ ಅಂಥದ್ದು- ಜತೆಗಿರುವವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತ, ಅವರನ್ನು ಸಬಲರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುವುದು. ಟಿಸಿಎಸ್‍ನ ಸಿಇಒ ಎಂಬ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಅವರ ಎದುರಿಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆ, ಕಂಪನಿಯನ್ನು 23 ಘಟಕಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಅವುಗಳ ನಾಯಕರೆನಿಸಿದವರು ಉಳಿದವರ ಜತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ, ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಅವರು ಭಾಜನರಾದರು. ಒಂದು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೂ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೂ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್‍ನಲ್ಲಿರುವ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಷ್ಟದಲ್ಲಿವೆ. ಬೆರಳೆಣಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಷ್ಟೇ ಲಾಭದಲ್ಲಿವೆ. ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್‍ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ 34,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಟಾಟ ಮೋಟಾರ್ಸ್‍ನ ಗ್ರಾಹಕ ವಾಹನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಇದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಾಹನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ಕೂಡ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಶೇಕಡ 5 ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಡೊಕೊಮೊ ಜತೆಗಿನ ಟಾಟಾ ಟೆಲಿಕಾಂ ವಹಿವಾಟಿನ ನಷ್ಟ, ನಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ ಹೀಗೆ ಸಾಲು ಸಾಲು ಸವಾಲುಗಳು ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 21ರಂದು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿರುವ ಅವರು ಈ ಎಲ್ಲ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಸದ್ಯದ ಕುತೂಹಲ.
ಇನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಮಧಮೇಹ ಇರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದ ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಜಾಗಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ `ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ರನ್ನರ್’ ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಅವರು ರೇ ಎಂಬ ನಾಯಿಯೊಂದನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದರು. ಅದು 2014ರಲ್ಲಿ ನಿಧನವಾಗಿದೆ. ಸಮಯಾವಕಾಶ ಇದ್ದಾಗೆಲ್ಲ ಫೋಟೊಗ್ರಫಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಪತ್ನಿ ಲಲಿತಾ, ಮಗ ಪ್ರಣವ್. ಮುಂಬೈನಲ್ಲೇ ವಾಸ.

ದೆಹಲಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹಳೇ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ

anil-baijal-6ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ದೆಹಲಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನವಿಲ್ಲ. ವಿಧಾನಸಭೆ ಇದ್ದರೂ ಆಡಳಿತದ ಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ್ದಲ್ಲ. ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ಸಂದರ್ಭದಿಂದಲೂ ಇದು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಪಾರ್ಟ್ -ಸಿ’ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೆಹಲಿ ನೇರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ(1952) ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರವೂ ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರ ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ತರುವಾಯ, 1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆಯಾದಾಗ ದೆಹಲಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತು. 1966ರ ದೆಹಲಿ ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ 56 ಚುನಾಯಿತ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರಿಂದ ನೇರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಹೊಂದಿದ ಐವರು ಸದಸ್ಯರ ಶಾಸನಸಭೆ ರಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರ ಬದಲಾಗಿ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ (ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲ) ಬಂದರು. ಈ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 239ರಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 1993ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿ, ವಿಧಾನಸಭೆ-ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹೊಂದುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಉಪ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಜತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ, ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಭೂ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನೇಮಕ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಗಮನಿಸುವ ಹೊಣೆ ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರದ್ದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ದೇಶದ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಯಿಂದಲೂ ಇಂತಹದೊಂದು ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕ.

ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ದೆಹಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದಾಗ ತಾನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿ, ರಾಜಕೀಯ ಅನನುಭವಿ ಅರವಿಂದ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟ. ಅದೂ ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲ ನಜೀಬ್ ಜಂಗ್ ಅವರ ಜತೆ. ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ತನಕ ತಲುಪಿತ್ತು ಈ ಕುಸ್ತಿ. ಕೊನೆಗೆ, ಕಳೆದ ತಿಂಗಳ 22ರಂದು ನಜೀಬ್ ಜಂಗ್ ಅವರು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಜತೆಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ, ಕಳೆದ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ (ಡಿ.30) ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರು ಅನಿಲ್ ಬೈಜಲ್.

ದೆಹಲಿಯ ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಮುನ್ನ, ಇಷ್ಟು ಪೀಠಿಕೆ ನೀಡಿದರಷ್ಟೇ ವಿಷಯ ಸರಳವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾದೀತು. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಅಂದರೆ ದೆಹಲಿಯ ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದವರ ಪೈಕಿ ಬಹುತೇಕರು ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದವರು. ಈಗ 21ನೇ ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವ ಅನಿಲ್ ಬೈಜಲ್ ಕೂಡ ನಿವೃತ್ತ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ. ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಅನಿಲ್ ಬೈಜಲ್, 1969ರ ಬ್ಯಾಚಿನ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಕೇಡರ್ನ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ. ಅನಿಲ್ ಬೈಜಲ್ ಮೂವತ್ತೇಳು ವರ್ಷದ ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವಲ್ಲದೇ, ದೆಹಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಅಂಡಮಾನ್ ನಿಕೋಬಾರ್ನ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ನ ಚೇರ್ಮನ್ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಬೈಜಲ್, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಷ್ಟದಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಲು ಬಹಳ ಶ್ರಮವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೇ, ದೆಹಲಿಯ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಮಾರಾಟ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಗೋವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯುಕ್ತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದರು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನೆರವು ಯೋಜನೆಯ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಇನ್ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು, ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ 60,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅರ್ಬನ್ ರಿನ್ಯೂವೆಲ್ ಮಿಷನ್ (ಜೆಎನ್ಎನ್ಯುುಆರ್ಎಂ) ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿಯ ಸಿಇಒ ಆಗಿಯೂ ಹಲವು ಬಹುಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಅನಿಲ್ ಬೈಜಲ್ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಸರ್ಕಾರವಿದ್ದಾಗ 2004ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅದೇ ವರ್ಷ ನಡೆದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿ ಅಧಿಕಾರ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 1ರಂದು ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಎಂಎಂ ಕುಟ್ಟಿ ಅವರು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಎಂಎಂ ಕುಟ್ಟಿ ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ವಿವೇಕಾನಂದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಬೈಜಲ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಈ ಫೌಂಡೇಷನ್ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಸೆಕ್ರಟರಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮುಂತಾದವರು ಕೂಡ ಇದೇ ಫೌಂಡೇಷನ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರೆಂಬುದು ವಿಶೇಷ.

ವಿವೇಕಾನಂದ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿ, ಬೈಜಲ್ ಅವರು ಐಡಿಎಫ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಫ್ಯೂಚರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್, ಅಗ್ರೆ ಡೆವಲಪರ್ಸ್, ಐಟಿಸಿ ಫುಡ್ಸ್, ಡಿಎಲ್ಎಫ್ ಪ್ರಮೆರಿಕ ಲೈಫ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್, ಅರ್ಬನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಂಟ್ಸ್, ಅಪ್ನಾ ಅಧಿಕಾರ್ ಲೀಗಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ ಕಾರ್ಪೆರೇಷನ್ ಸೇರಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಪೆರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ, ಪದಾಧಿಕಾರಿ ಯಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯದ ಅವರ ನೇಮಕ ರಾಜಕೀಯ ವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂಥದ್ದು. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಆಪ್ತ ಬಳಗದಲ್ಲಿರುವ ಬೈಜಲ್ ಅವರು, ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ದೆಹಲಿಯ ಸ್ಥಳೀಯಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸಿರುವ ಅವರು, ಮುಂದಿನವಾರ ಮೊದಲ ವಿಧಾನಸಭಾ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ದೆಹಲಿಯ ರಾಜಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸತಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿವರ್ಗ ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ ಹೊಸಬರಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಎಪಿ ನಾಯಕರು ಜಂಗ್ ಅವಧಿಯಂತೆ ಬೈಜಲ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ನಿದ್ರಾರಹಿತ ದಿನಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿದೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಂಡಿತರ ಚಾವಡಿ. ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟವೇರ್ಪಡದಂತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಅವರೆದುರಿಗಿದೆ.

ಬೈಜಲ್ ಅವರು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈಸ್ಟ್ ಆನ್ಗ್ಲಿಯಾ ಯೂನಿರ್ವಸಿಟಿಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದಾಯ ಕರಾಮತ್ತು ತೋರಿದರೆ ಎಚ್ಚರ!

ಕಾಳಧನ ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ನಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕಾದರೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಬಿಡುಗಡೆ(ಡಿ.22) ಮಾಡಿದ `ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿ ಅಂಕಿ ಅಂಶ’ದ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕು. ಆಗ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಳಧನ ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ತಡೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳು ಅವಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೀಯವೆನಿಸುವುದು.

vittavani-article-2-jan-2017`ಅಧಿಕ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾರು ಖರೀದಿಸಿದವರ ವಿವರ ನೀಡಿ’- ಇದುಕಾರು ಡೀಲರ್‍ಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೂಚನೆ. ಕಾಳಧನಿಕರು, ತೆರಿಗೆ ವಂಚಕರು ಈ ರೀತಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿರಬಹುದೆಂಬ ಸುಳಿವು ಲಭಿಸಿz್ದÉೀ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇಂಥ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು.
ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 22ರಂದು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, 2014-15ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಲು ಬಾಧ್ಯಸ್ಥರಾದ ಆದರೆ, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸದೇ ಇರುವ 67.54 ಲಕ್ಷ ಪೌರರನ್ನು ಇಲಾಖೆಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟನ್ರ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸದವರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Non-filers Monitoring System-NMS) ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ. ಇವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ನೇರತೆರಿಗೆ ಮಂಡಳಿಯ ದತ್ತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ತೆರಿಗೆದಾರರ ವಿವರ
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2014-15ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟನ್ರ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 3.65 ಕೋಟಿ. ಈ ಪೈಕಿ 5 ಲಕ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದವರು 5.5 ಲಕ್ಷ. ಒಟ್ಟು ತೆರಿಗೆಯ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ಪಾಲು ಶೇಕಡ 57. ಆದರೆ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಇವರ ಪಾಲು ಕೇವಲ ಶೇಕಡ 1.5. ಹಾಗೆಯೇ, 10 ಲಕ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಆದಾಯ ತೋರಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 24.4 ಲಕ್ಷ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಯಾದ ಕಾರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 25 ಲಕ್ಷ. ಇದರಲ್ಲಿ 35,000 ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳು. ಎಂಥ ವಿಚಿತ್ರ ನೋಡಿ. ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಕಾರು ಖರೀದಿದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿಯಲ್ಲ.
ಇನ್ನು 50 ಲಕ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟನ್ರ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 1.47 ಲಕ್ಷ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟನ್ರ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ 3.65 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಪೈಕಿ 1.61 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆದಾರರ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅವರ ಆದಾಯದ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಇವರು ತೆರಿಗೆ ರಿಟನ್ರ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ, 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಇರುವಂತಹ 5.32 ಲಕ್ಷ ಜನ ರಿಟನ್ರ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರ ಪೈಕಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುವಂಥವರಲ್ಲ.

ಕಾರು ಖರೀದಿ ಜೋರು
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, 2011ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸರಾಸರಿ 25 ಲಕ್ಷ ಕಾರುಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 25.03 ಲಕ್ಷ, 26 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು 27 ಲಕ್ಷ ಕಾರುಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆ ಇದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಇಷ್ಟೇ – ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ವಿವರ ನೀಡದೇ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ತೆರಿಗೆ ದತ್ತಾಂಶದ ಮಾಹಿತಿ ಅನುಸರಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 48,417 ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಒಂದು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆದಾಯವಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಿಎಂಡಬ್ಲುೃ, ಜಾಗ್ವಾರ್, ಆಡಿ, ಮರ್ಸಿಡೆಸ್, ಪೆÇೀರ್ಷೆ, ಮಸೆರಟಿ ಮುಂತಾದ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸರಾಸರಿ 35,000.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕಾರಿನ ಸರಾಸರಿ ಆಯುಸ್ಸು ಏಳು ವರ್ಷ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಎರಡನೇ ಕಾರು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದಾದರೂ ಅದು ಐದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ 35,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರು ಮಾರಾಟ ನಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಆದಾಯ ಮರೆಮಾಚಿದವರು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಲ್ಲವೇ ಇದರ ಅರ್ಥ?

ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು
ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಪಾಲು ಶೇಕಡ 16.7. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡ 25.4, ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ 30.3. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, 2014-15ನೇ ಸಾಲಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ 125 ಕೋಟಿ. ಈ ಪೈಕಿ 3.65 ಕೋಟಿ ಜನರಷ್ಟೇ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟನ್ರ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಥಾತ್ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಪಾವತಿದಾರರ ಪಾಲು ಶೇಕಡ 2.92 ಅಷ್ಟೆ. ಕಾಳಧನದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗಾಧತೆ ತಿಳಿಯಲು ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಸಾಕು.

ಅನಾಣ್ಯೀಕರಣದ ಸಣ್ಣ ಎಫೆಕ್ಟ್
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಳಧನ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಂಚಕರ ವಿರುದ್ಧ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ 10 ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 30ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1.77 ಲಕ್ಷ ಸಾಲಗಾರರು ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸರಾಸರಿ 25 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಮೊತ್ತ 50,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಅಧಿಕ.

ಹಣಕಾಸು ಅವ್ಯವಹಾರದೆಡೆ ಐಟಿ ಕಣ್ಣು
ಅನಾಣ್ಯೀಕರಣ ಘೋಷಣೆಯಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿಸ್ತೇಜವಾಗಿದ್ದ ಜನಧನ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಕಾಳಧನ ಹರಿದು ಬಂದಿತ್ತು. ಇದು 4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟಾಗಬಹುದು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತ ಹೋದ ಕಾರಣ, ತರುವಾಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಜನಧನ ಖಾತೆಗೆ ಕಾಳಧನದ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಡಿ.17ರ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಕಾರ, ಅಘೋಷಿತ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮಾಣ 4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ತಲುಪಿದೆ. ಈ ಹಣ 1.14 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇಲಾಖೆಯು 5,000 ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿದೆ.
————–

*ತಜ್ಞ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಕೂಲ

ಕಳೆದೊಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಎಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅನೇಕರು ತೆರಿಗೆ ಜಾಲದೊಳಕ್ಕೆ ಬಾರದೇ ಹಾಗೇ ಕಳೆದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಅವರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಜಾಲದೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸದವರ ವಿವರ, ಕಾರು ಖರೀದಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗ ಒಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೊಳಪಡುತ್ತದೆ. ಸಬ್‍ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿ, ಕಾರು ಕಂಪನಿಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತದ ಠೇವಣಿ, ಹಣ ವಿತ್‍ಡ್ರಾ ಮಾಡಿದಾಗ ಆ ಮಾಹಿತಿ ಇವರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟನ್ರ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅದು ನಮೂದಾಗದೇ ಇದ್ದಾಗ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತೆರಿಗೆಮೂಲ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂದಿದೆ.
ಒಂದು ಸಲ ತೆರಿಗೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಮುಂದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವವರು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾನೇ ಇರಬೇಕು. ಉಳಿದವರು ಹಾಗೇ ಇದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ, ತೆರಿಗೆಮೂಲ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದರೆ ಅಂದರೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತೆರಿಗೆಪಾವತಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ತೆರಿಗೆ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರೂ ತೆರಿಗೆ ಜಾಲದೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಯಾರಿಗೂ ತೆರಿಗೆ ವಂಚಿಸುವ ಮನಸ್ಸಾಗದು. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ವಂಚಿಸಿದರೆ ಭಾರಿ ದಂಡ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭೀತಿಯೂ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ತೆರಿಗೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೆ, ಅಂಥವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ, ಮನೆ ಸಾಲ ಬಿಡಿ ಯಾವ ಸಾಲ ಸಿಗಬೇಕಾದರೂ ಕಷ್ಟ ಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿಎ ಎನ್.ನಿತ್ಯಾನಂದ,  ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರು

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗೆ ರಜಪೂತ ಸಾರಥ್ಯ

rawatದೇಶದ 27ನೇ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ದಿನ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಹದಿಮೂರು ಲಕ್ಷ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೊಂದಿದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸೇನೆಯ ಆಡಳಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಶನಿವಾರ(ಡಿ.31) ನಿವೃತ್ತರಾದ ಜ.ದಲ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸುಹಾಗ್ ಅವರು ಜ.ರಾವತ್‍ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು. ಜ.ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ವಾರ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಅಚ್ಚರಿಯ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಾಗಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿವೆ.

ಅಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 16. ಸಂಸತ್ತಿನ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2 ಗಂಟೆಗೆ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದಾಗಿ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಮನೋಹರ ಪರಿಕ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಕಚೇರಿಗೆ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ತುರ್ತು ಬರುವಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಜಿತ್ ದೊವಲ್‍ಗೂ ಕರೆ ಹೋಗಿತ್ತು. ಇವರ ನಡುವೆ ಕೆಲ ನಿಮಿಷ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಳಿಕ, ಲೆ.ಜ. ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ಮುಂದಿನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿರುವ ವಿಷಯ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು.
ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೊಸ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕಸರತ್ತು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ರಾವತ್ ಅವರನ್ನು ಪುಣೆಯ ಸದರ್ನ್ ಕಮಾಂಡ್‍ನಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ರಾವತ್ ಅವರ ಸ್ವವಿವರದ ಕಡತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಚೇರಿಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ನೇಮಕ ಸಮಿತಿಯ ಅನುಮೋದನಗೆ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಹೆಸರು ತಲುಪಿದ್ದವು. ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಿಗ್ರಹದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಭವ, ಜತೆಗೆ ದೊವಲ್ ಶಿಫಾರಸು ರಾವತ್ ಅವರ ಸ್ವವಿವರದ ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನೇಮಕ ಘೋಷಣೆಗೆ ಎರಡು ದಿನ ಮೊದಲೇ ರಾವತ್ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಪರಿಣಾಮ, ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪಾಲನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೇವಾಹಿರಿತನ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ಸೇನಾಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್‍ಗಳಾದ ಪ್ರವೀಣ್ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಪಿ.ಎಂ.ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ, ಸದ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾವತ್ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಏರಿತು.
ಇಂಥದ್ದೇ ಸನ್ನಿವೇಶ 1983ರಲ್ಲೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂದು ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಜನರಲ್ ಅರುಣ್ ಶ್ರೀಧರ್ ವೈದ್ಯ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೇವಾಹಿರಿತನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಲೆ.ಜ. ಎಸ್.ಕೆ.ಸಿನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾವತ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಡೆ ರಾಜಕೀಯ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸೇವಾಹಿರಿತನ ಹೊಂದಿದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್‍ಗಳಾದ ಪ್ರವೀಣ್ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಪಿ.ಎಂ.ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಅವರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇವಾಹಿರಿತನಕ್ಕಿಂತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿದುದು ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಾಮಥ್ರ್ಯ. ಅದನ್ನು ಮನಗಂಡೇ ಜನರಲ್ ರಾವತ್ ಅವರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಯಸಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವರ ಹೆಗಲೇರಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ರಾವತ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಅವರ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 1978ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಸೇನೆಯ 11ನೇ ಗೂರ್ಖಾ ರೈಫಲ್ಸ್‍ನ 5ನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‍ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು. ಅದೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‍ನಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಗ್ರರ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಯುವ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. ಉರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸೇನಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಅದಾಗಿ, ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಸೆಕ್ಟರ್‍ನ ವಾಸ್ತವ ಗಡಿರೇಖೆ ಪಹರೆಯ ಇನ್‍ಫಂಟ್ರಿ ಬೆಟಾಲಿಯನನ್ನು, ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 5ನೇ ಸೆಕ್ಟರ್‍ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈಫಲ್ಸ್ ಹಾಗೂ 19ನೇ ಇನ್‍ಫಂಟ್ರಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು. ದಿಮಾಪುರ್, ಪುಣೆಯ ಸದರ್ನ್ ಕಮಾಂಡ್‍ನಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಭಾಯಿಸಿದರು. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‍ನ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಆಫೀಸರ್ ಗ್ರೇಡ್ 2 ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಮಧ್ಯಭಾರತದಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಪಿಡ್‍ನ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಧಿಕಾರಿ, ಸೇನಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೆಕ್ರಟರಿ, ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಕಮಾಂಡ್ ವಿಂಗ್‍ನ ಹಿರಿಯ ಬೋಧಕ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಕಾಂಗೊದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರಿಗೇಡ್‍ನ ಏಳನೇ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಅವರಿಗೆ ಫೋರ್ಸ್ ಕಮಾಂಡರ್‍ನ ಸ್ಥಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಇದಾಗಿ, 2015ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಗ್ರ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ದಿಮಾಪುರ ಸೇನಾನೆಲೆಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ಒಂದರಂದು ಸದರ್ನ್ ಕಮಾಂಡ್‍ನ ಜನರಲ್ ಆಫೀಸ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಚೀಫ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು. ತರುವಾಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಉಪಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅವರನ್ನರಸಿ ಬಂತು. ಹೀಗೆ, ಮೂವತ್ತೇಳು ವರ್ಷಗಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಸೇನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಂದಿವೆ.
ರಾವತ್ ಸೈನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದಲೇ ಬಂದವರು. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಪೌರಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಜಪೂತ ಕುಟುಂಬದವರು. ತಂದೆ ಲೆ.ಜ. ಲಚು ಸಿಂಗ್ ರಾವತ್. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‍ನ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಹಾಲ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಶಿಮ್ಲಾದ ಸೇಂಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‍ನ ಇಂಡಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಶಿಕ್ಷಣ. ಇಂಡಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಕೂಲ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ರಾವತ್ ಅವರು `ಸ್ವೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್’ ಪುರಸ್ಕೃತರು. ತರುವಾಯ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‍ನ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನಂತರ, ಅಮೆರಿಕದ ಪೋರ್ಟ್ ಲೀವನ್‍ವರ್ತ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೈಯರ್ ಕಮಾಂಡ್ ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡಿದರು. 2011ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ-ಮೀಡಿಯಾ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಂಡಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಮೀರತ್‍ನ ಚೌಧರಿ ಚರಣ್ ಸಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ರಾವತ್ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ಅವುಗಳು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳ ಹಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ `ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ಆ್ಯಕ್ಷನ್’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಜನರಲ್ ರಾವತ್ ಅವರ ಎದುರು ಸದ್ಯ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ ಸೇನಾ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದಗೆಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಚೀನಾದ ಬೆದರಿಕೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಸವಾಲೂ ಅವರ ಮೇಲಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿರಿಸಿ ಕೊಡಮಾಡಿದ ಈ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಅವರು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಕುತೂಹಲ.

ವಿಲಕ್ಷಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ

donald-trumpಹೆಸರು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜಾನ್ ಟ್ರಂಪ್. ವಯಸ್ಸು 70. ಎತ್ತರ 6 ಅಡಿ 3 ಇಂಚು. ಕೆಂಚು ಕೂದಲು, ಕೀಟಲೆ ಮಾಡುವಂತಹ ನೋಟ, ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪುಟಿಯುವ ಅದಮ್ಯ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ. ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮೊನ್ನೆ ನ.8ರಂದು ನಡೆದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಗೆಲುವು ಕಂಡು ನಿಯೋಜಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕ. ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ಮಾತಲ್ಲ. ಐವತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಮೆರಿಕ. ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೇ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಸೇನೆಯ `ಕಮಾಂಡರ್ ಇನ್ ಚೀಫ್’ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಅವರದ್ದೇ. ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಮೆರಿಕ. ಹೀಗಾಗಿ, ಶ್ವೇತಭವನದಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಗೆದ್ದ ಕಾರಣ, ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಈ ಫಲಿತಾಂಶದ ವಿರುದ್ಧವೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇಷ್ಟೆ- ಅದುವರೆಗೂ ಟ್ರಂಪ್ ವಿರುದ್ಧ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಅಪಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದ್ದವರಿಗೆ ಆದ ಆಘಾತವದು. ಟ್ರಂಪ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ಅಂತಹ ಅಪಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವಂಥದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಲಸೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಮೂಲಭೂತವಾದದ ಕುರಿತ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಗಳು ಹೀಗೆ ಸಾಲು ಸಾಲು ವಿಷಯಗಳು ಟ್ರಂಪ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಇಂತಹ ಟ್ರಂಪ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಇಳಿಯುವ ಮುನ್ನ, ಅಮೆರಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಶತಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿ ಉದ್ಯಮಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಮೀಪದ ಜಮೈಕಾದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ 1946ರ ಜೂನ್ 14ರಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಜನನ. ತಂದೆ ಫ್ರೆಡ್ ಟ್ರಂಪ್(ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದವರು) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‍ನ ರಿಯಲ್‍ಎಸ್ಟೇಟ್ ಉದ್ಯಮ ಸಾಮ್ರಾಟ. ತಾಯಿ ಮೇರಿ ಟ್ರಂಪ್(ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮೂಲದವರು). ಐವರು ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ಎರಡನೆಯವರು(ಕೆಲವೆಡೆ ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ಎಂದಿದೆ). ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಟ್ರಂಪ್ ತಂದೆಯ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲೇ ಕೆಳಸ್ತರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಭಾಯಿಸಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಕುಟುಂಬದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ ಟ್ರಂಪ್‍ನ ಕೀಟಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಆತನನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಕೂಲ್‍ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು(1964). ಅಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಹುಡುಗರನ್ನು ರ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅದನ್ನು ಬಡ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡವರು ಈ ಟ್ರಂಪ್. ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದ ಬಳಿಕವೂ 2014ರಲ್ಲೂ ಅವರು ಅದನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ತುಂಟತನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಮುಂದೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ತಂದೆಯ ಕಂಪನಿ ಸೇರುವ ಮುನ್ನ ಅವರಿಂದಲೇ, 10 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಸಾಲ ಪಡೆದು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಟ್ರಂಪ್. 1971ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್, ಅದಕ್ಕೆ ಟ್ರಂಪ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.
ಹೀಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಉದ್ಯಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‍ನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಸ್ಟೀಕ್, ಕ್ಯಾಸಿನೋ, ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿದ್ದವು. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು 515 ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ 268 ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ `ಟ್ರಂಪ್’ ಹೆಸರಿದ್ದವು. ಟ್ರಂಪ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‍ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ 15 ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್‍ಗಳು ಮತ್ತು 17 ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‍ಗಳಿವೆ. ಮ್ಯಾನ್‍ಹಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಟವರ್, ಪಾಮ್ ಬೀಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ ಅ ಲಾಗೊ ಇವೆ. ಟರ್ಕಿ, ಉರುಗ್ವೆ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗಳಲ್ಲೂ ಹೋಟೆಲ್‍ಗಳಿದ್ದು, ಯುಎಇ, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಬ್ರಿಟನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‍ಗಳಿವೆ. ಸ್ವತಃ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅವರ ಉದ್ಯಮ ಸಮೂಹದ ಮೌಲ್ಯ 10 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆಬಾಳುವಂಥದ್ದು. ಆದರೆ, ಬ್ಲೂಮ್‍ಬರ್ಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಫೆÇೀಬ್ರ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮವಾಗಿ 2.9 ಮತ್ತು 1.4 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ್ದು ಟ್ರಂಪ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ.
ಇಂತಹ ಟ್ರಂಪ್‍ರನ್ನು ವಿವಾದಗಳೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ 1973ರಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‍ನ 39 ಸೈಟ್‍ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಎದುರಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣವೂ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಟ್ರಂಪ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ತಲಾ 35,000 ಡಾಲರ್ ಹಣ ಪೀಕಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೇ, ಕ್ಯಾಸಿನೋ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪೆÇಲಂಡ್‍ನ ಅಕ್ರಮ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡದ್ದು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಪಲ್ಡ್ ಅಮೆರಿಕ – ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಅಮೆರಿಕ ಗ್ರೇಟ್ ಅಗೇನ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಗೆ 55,000 ಡಾಲರ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದು ಸೇರಿ ಹಲವು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಅವರು ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2000ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದೀಚೆಗೆ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ 72 ಬಾರಿ ಟ್ರಂಪ್ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕಂಪನಿ ವಿರುದ್ಧ ವಿವಿಧ ಕೋರ್ಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ 1,300 ಬಾರಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಫ್ರೆಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅತೀವ ಮದ್ಯಪಾನ, ಧೂಮಪಾನಗಳಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟರು(1991). ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿದ್ದಿಷ್ಟು- `ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದರು’.
ಇನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 1977ರಲ್ಲಿ ಇವಾನ್ ಝ್ಲೆನಿಕೋವಾರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಟ್ರಂಪ್ 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಿದರು. ಈ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಜೂನಿಯರ್(38)- ಟ್ರಂಪ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ವೈಸ್‍ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್, ಇವಾನ್ಕಾ(35)-ಮಾಜಿ ಮಾಡೆಲ್, ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದವರು, ಎರಿಕ್(32)- ಟ್ರಂಪ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ಸ್‍ನ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ನೋಡುತ್ತಿರುವವರು- ಎಂಬ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು.
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತೆ 1993ರಲ್ಲಿ ಮರಿಯಾ ಮಾಪ್ಲೆಸ್ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು, ಆರು ವರ್ಷಗಳ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿ(23) ಎಂಬ ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ತರುವಾಯ, 2005ರಲ್ಲಿ ಮೆಲನಿಯಾ ನೌಸ್ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೆನ್ (10) ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸದ್ಯ ಅವರು ನಿಯೋಜಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅವರ ಉದ್ಯಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಾರು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಂಪನಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಹಿತವನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟರೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಹವೂ ಕಾಡಿದೆ. ಈ ಸಂದೇಹವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಒಂದು ಟ್ರಸ್ಟ್ ರಚನೆ ಮಾಡಿ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬಿಡುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯೂ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ, ಇವೆಲ್ಲ ತಿಳಿಯಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಕಾಲಬೇಕು. ಇನ್ನು, ರಾಜಕೀಯ-ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನನುಭವಿ ಟ್ರಂಪ್ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿಯಾರು, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಿಯಾರು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವಂತೂ ಇದ್ದೇ ಇದೆ.

ಬಂಡಾಯ ಬಲ ತಂದೀತೆ?

rita-bahuguna-amit-shahಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಚುರುಕಾಗಿದ್ದು, ಪಕ್ಷಾಂತರಪರ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವೂ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಯಾದವೀಕಲಹದಿಂದ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲೂ ದಿಢೀರ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಘಟಕದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ರೀಟಾ ಬಹುಗುಣ ಜೋಶಿ ಅವರು ಪಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಲಖನೌ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಗುರುವಾರ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದ ಬಳಿಕ ರೀಟಾ, ‘ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ ದಾಟಿ ಪಾಕ್ ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಉಗ್ರನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದನ್ನು ಸಂದೇಹದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಅದರದ್ದೇ ಧಾಟಿಯ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತು ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನೂ ಬಹಳ ಸಂಭ್ರಮಪಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಹಳ ದುಃಖವಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರನ್ನು ‘ರಕ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರಿ’ ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇಶ ತಳಮಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ರಾಹುಲ್ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜನ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ನಿರ್ವಾಹಕ(ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಗಾರ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಕಿಶೋರ್)ನೊಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ‘ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಡೆಸಿದ ‘ಸರ್ಜಿಕಲ್ ದಾಳಿ’ಯಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನ ಈ ಮೂಲಕ ಸಫಲವಾಗಿದೆ’ ಎಂದೇ ರಾಜಕೀಯ ಚಾವಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎರಡೂವರೆ ದಶಕ ಕಾಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಭಾಯಿಸಿದ ರೀಟಾ ನಿರ್ಗಮನ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವುದು ವಾಸ್ತವ. ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒಂದಷ್ಟು ಹವಾ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ರೀಟಾ ಬಹುಗುಣ ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಾಮ ನೆಹರು-ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ತವರಿನಲ್ಲೆ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತಬಿದ್ದಂತಾಗಿದೆ. ರೀಟಾ ಅವರ ಪಕ್ಷಾಂತರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೂ ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣದ ನಡೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಗಮನಿಸಿದರೆ 1989ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಪುನಃ ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೂರುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಗಟ್ಟಿ ನಾಯಕತ್ವ ಇದುವರೆಗೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಮಂಡಲ-ಮಂದಿರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಾಗಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹಲವರ ಹೆಗಲೇರಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖುರ್ಷಿದ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ರೀಟಾ ಬಹುಗುಣ ಜೋಶಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು. ಅದಾಗಲೇ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಒಂದೂವರೆ ದಶಕದ ಮೇಲಾಗಿತ್ತು. 1995-2000 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲಹಾಬಾದ್ನ

ಮೇಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸಮಿತಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2003ರಿಂದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿಯೇ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ರೀಟಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಮತದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ರೀಟಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು 2012ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿತ್ತು. 403 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 28 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆಲುವು ಕಂಡಿತ್ತು. ‘ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ 48 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 211 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರ್ಯಾಲಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪರಿಣಾಮ ಇಷ್ಟಾದರೂ ಸೀಟು ಗೆದ್ದೆವು’ ಎಂಬುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2009ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, 2014ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮುಖಭಂಗಕ್ಕೀಡಾಯಿತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ 2012ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಲ್ ಖತ್ರಿ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದಾಗ, ತಾನು ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ರೀಟಾಗೆ ಕಾಡಿದ್ದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯೇನಲ್ಲ. ಇದರ ಜತೆಗೆ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅವಧಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ರನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನಾಗಿ ಕರೆತರುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬಂದಾಗ ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು. ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ ಸತೀಶ್ ಮಿಶ್ರಾರನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳ ವೋಟ್ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ವಣವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲು ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳು ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ (ವಿಶೇಷ ಅಂದರೆ ಎನ್.ಡಿ.ತಿವಾರಿ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ನಂತರ(1989)ದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪದವಿಗೇರಿಲ್ಲ). ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ರೀಟಾ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ನೊಂದುಕೊಂಡರು, ಚುನಾವಣಾ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಗೈರುಹಾಜರಾಗತೊಡಗಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಸಹೋದರ ವಿಜಯ್ ಬಹುಗುಣ ಅವರ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಹಿಡಿದು ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದರು.

ಎರಡು ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಸೋತಿದ್ದ ರೀಟಾ, 2012ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಖನೌ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆಲುವು ಕಂಡಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬವೇ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವಂಥದು. ತಂದೆ ಹೇಮವತಿ ನಂದನ್ ಬಹುಗುಣ, ತಾಯಿ ಕಮಲಾ ಬಹುಗುಣ. 1949ರ ಜುಲೈ 22ರಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ರೀಟಾರ ಜನನ. ತಂದೆ ಎಚ್.ಎನ್.ಬಹುಗುಣ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಅವರು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಒಂಭತ್ತನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (08.11.1973-29.11.1975). ಸಹೋದರ ವಿಜಯ್ ಬಹುಗುಣ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಆರನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (13.03.2012-31.01.2014)ಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಶೇಖರ್ ಬಹುಗುಣ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿಯೇನೂ ಅಲ್ಲ.

ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಬಂಡಾಯದ ಗುಣ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಎಚ್.ಎನ್.ಬಹುಗುಣ ಅವರು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದು 1977ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ 1980ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ವಿಜಯ್ ಬಹುಗುಣ ತಮ್ಮ ನಂತರ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯಾದ ಹರೀಶ್ ರಾವತ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡೆದ್ದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು. ಈ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪುತ್ರ ಸಾಕೇತ್ ಕೂಡ ಸಾಥ್ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ರೀಟಾ ಬಹುಗುಣ ಅವರು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ಪಕ್ಷ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮೂವರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡೆದ್ದವರೇ. ರೀಟಾ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಷ್ಟೆ. ಇನ್ನು ರೀಟಾ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪತಿ ಪಿ.ಸಿ.ಜೋಶಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಂಪನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದವರು. ಪುತ್ರ ಮಯಾಂಕ್. ಇತಿಹಾಸ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಮಾಡಿರುವ ರೀಟಾ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.